Wpływ karmienia piersią na rozwój próchnicy u dziecka

Jak karmienie piersią wpływa na zdrowie zębów Twojego dziecka?

Karmienie piersią ma wiele pozytywnych efektów, także w ochronie przed próchnicą u niemowląt i małych dzieci. Mleko mamy zawiera naturalne przeciwciała oraz bioaktywne składniki, które pomagają chronić zęby i dziąsła przed szkodliwymi bakteriami. Dodatkowo karmienie piersią sprzyja prawidłowemu rozwojowi jamy ustnej, wpływając na właściwe ułożenie szczęki i zębów.

Warto jednak pamiętać, że nawet naturalne karmienie piersią może zostać osłabione przez nadmierne spożycie cukrów z innych źródeł – jak słodzone napoje czy przekąski. Dlatego zawsze ważne jest kontrolowanie diety dziecka, niezależnie od sposobu żywienia.

Próchnica – dlaczego dziś jest tak powszechna?

Choć dawniej próchnica była znacznie rzadsza, obecnie dotyka aż 60-90% dzieci szkolnych na całym świecie. Jednym z głównych powodów jest zmiana diety – większe spożycie rafinowanych cukrów i węglowodanów sprzyja rozwojowi bakterii wywołujących próchnicę. Dodatkowo współczesne warunki życia i higiena jamy ustnej różnią się od tych, jakie mieli nasi przodkowie.

Czy mleko mamy może sprzyjać próchnicy?

Mleko matki samo w sobie nie jest przyczyną próchnicy, ale zawiera laktozę – naturalny cukier, który może odżywiać bakterie próchnicotwórcze. Szczególnie jeśli dziecko zasypia przy piersi i mleko długo zalega w jamie ustnej, ryzyko powstania ubytków może wzrosnąć. Mimo to korzyści z karmienia piersią, zwłaszcza dzięki obecności przeciwciał i składników ochronnych, zazwyczaj przewyższają potencjalne zagrożenia.

Ważne jest, aby rodzice dbali o higienę jamy ustnej dzieci niezależnie od sposobu karmienia – regularne mycie zębów, ograniczanie spożycia słodkich produktów i odpowiednia dawka fluoru to klucz do profilaktyki próchnicy.

Jak zapobiegać próchnicy u niemowląt poniżej 1 roku?

• Zacznij dbać o higienę jamy ustnej od momentu pojawienia się pierwszych ząbków, używając miękkiej wilgotnej ściereczki lub specjalnej szczoteczki dla niemowląt.
• Nie kładź dziecka do łóżka z butelką mleka czy słodzonych napojów – najlepiej w takiej sytuacji podać wodę.
• Unikaj podawania dziecku słodzonych pokarmów i napojów, w tym soków owocowych i napojów gazowanych, które mogą sprzyjać rozwojowi próchnicy.
• Od pojawienia się pierwszego zęba myj ząbki dwa razy dziennie pastą z fluorem (1000 ppm) w ilości ziarenka ryżu – tak zalecają polscy stomatolodzy dziecięcy.
• Regularnie odwiedzaj stomatologa dziecięcego, aby wczesne problemy z zębami mogły zostać szybko rozpoznane i leczone.

Czy próchnica oznacza konieczność odstawienia od piersi?

Nie ma konieczności przerywania karmienia piersią w przypadku pojawienia się próchnicy. Karmienie piersią ma liczne korzyści dla zdrowia dziecka, dlatego warto je kontynuować, dbając jednocześnie o prawidłową higienę jamy ustnej i dietę dziecka.

Jeśli ubytki są bardzo zaawansowane, decyzja o dalszym czy zaprzestaniu karmienia nocnego powinna być podejmowana indywidualnie, najlepiej z udziałem stomatologa dziecięcego.

Higiena jamy ustnej jest ważna niezależnie od sposobu karmienia – także u dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. Nie usypiaj dziecka z butelką mleka, a po wieczornym karmieniu przetrzyj dziąsła lub umyj ząbki. Ile karmień potrzebuje niemowlę w kolejnych miesiącach, sprawdzisz w artykule Ile powinno jeść niemowlę, a o nocnym karmieniu piersią piszemy też w poradzie Co zrobić, gdy zaczyna brakować mleka.

Źródła

• Olczak-Kowalczyk D. i wsp., Zalecenia stosowania fluorków w zapobieganiu próchnicy zębów u dzieci. Stanowisko polskiej grupy ekspertów, Nowa Stomatologia 2016; 21(2): 39–58.
• WHO, Sugars and dental caries, Fact sheet 2017.